Żółciak Siarkowy to grzyb, którego zacząłem zbierać dość późno, jakoś długo nie mogłem przekonać się do faktu, iż można spożywać któreś z hub, a taką właśnie hubą jest Żółciak Siarkowy. Spotykałem go wielokrotnie, natomiast nie wzbudzał mojego zainteresowania kulinarnego, aż do momentu, kiedy przyjaciel poczęstował mnie właśnie nuggetsami grzybowymi przyrządzonymi z Żółciaka Siarkowego. I przyznam, że faktycznie pierwsze wrażenie, jakbym jadł jakieś mięso drobiowe, jednak o nieznanym dotąd smaku. Nic dziwnego, że grzyba tego nazywa się potocznie kurczakiem leśnym, zasługuje na to miano.
Żółciak Siarkowy - szybka charakterystyka
- łac.: Laetiporus sulphureus
- okres występowania : V – IX
Wygląd Żółciaka Siarkowego
Kapelusz: w kolorach od jasnożółtego, siarkowego za młodu, do żółtopomarańczowego, morelowego z żółtym brzegiem w starszym stadium, na starość może bleknąć. W kształcie za młodu językowaty, często wygląda jakby wylewał się fałdkami z pnia drzewa, o powierzchni gładkiej, bądź chropowatej, czasem przypominającej kalafior. Im starszy, tym bardziej robi się wachlarzowaty i pomarszczony, z nierównym, pofalowanym brzegiem. Owocniki Żółciaka Siarkowego układają się w rozetę, dachówkowato, jeden nad drugim. Jednakże mogą także układać się nierównomiernie i chaotycznie o nieprzewidywalnym kształcie.
Powierzchnia kapelusza sucha, matowa, zamszowata, na starość robi się guzkowata.
Wymiary kapelusza od 10 cm do 30 cm średnicy, a czasem nawet więcej.
Hymenofor: rurki w kolorach cytrynowożółtych, siarkowożółtych, nie oddzielające się od miąższu z drobnymi porami.
Trzon: brak trzonu, Żółciak Siarkowy jest swoistą hubą przyrośniętą do drzewa, na którym pasożytuje.
Miąższ: kremowy, kremowożółty, czasem delikatnie pomarańczoożółty, im starszy tym bledszy, do bladobiaławego. Za młodu Żółciak Siarkowy jest miękki i soczysty, z wiekiem staje się coraz bardziej łykowaty, twardy, łamliwy, kruchy niczym twardy ser żółty.
Zapach: niezbyt przyjemny, nieco grzybowy, ale sam miąższ, po rozerwaniu nabiera zapachu siarkowo-kwaskowatego, zapach niwelujemy poprzez obróbkę termiczną.
Smak: bez wyraźnego smaku, lekko kwaskowaty.
Dopuszczenie do obrotu w Polsce: dopuszczony do obrotu handlowego w Polsce.
Ochrona gatunkowa w Polsce: nie objęty ochroną gatunkową.
Wysyp zarodników: biały.
Sposób odżywiania: pasożyt.
Podłoże: drzewo.
Gdzie występuje Żółciak Siarkowy
Żółciak Siarkowy owocnikuje od maja do września, najwięcej można go spotkać właśnie na wiosnę i pięknie dekoruje drzewa swoimi żółtymi i pomarańczowymi barwami. Jednak jeśli zauważysz Żółciaka Siarkowego wyrastającego z drzewa, to drzewo to jest już nie do uratowania, po jakimś czacie padnie przeżarte grzybnią pasożyta.
Jest to grzyb dość popularny zarówno na drzewach żywych, jak i już powalonych, owocnikuje w jednym miejscu w sporej ilości, czasem do kilkuset owocników pozrastanych ze sobą i z wiekiem tworzących skupisko dachówkowato ułożonych na sobie owocników.
Najczęściej można go spotkać na dębach, robiniach akacjowych, wierzbach, topolach, olszach, klonach, czereśniach, gruszach, śliwach. Bardzo często atakuje jako pasożyt osłabione drzewa przy drogach, w parkach.
Żółciak Siarkowy i jego wartości oraz zastosowanie
Żółciak Siarkowy jest grzybem jadalnym, choć zjedzony na surowo może wykazywać właściwości lekko trujące. Może, znaczy nie musi, jednak nie zaleca się jedzenia Żółciaka Siarkowego bez poddania go obróbce termicznej Jaka obróbka? Mowa o obgotowaniu kilkunastominutowym i odlaniu wywaru. Zabieg ten w większości likwiduje również nieco niezbyt przyjemny, kwaskowo-siarkowy zapach miąższu tych grzybów. Mam w zwyczaju jeszcze później namaczać przez kilka godzin kawałki grzyba w mleku, kilka osób w gronie moich znajomych również tak czyni, jednak nie jest to konieczność. Jednak ta czynność powoduje, że jeszcze bardziej zniknie zapach, a sam miąższ będzie delikatniejszy.
Pamiętać również trzeba o fakcie, że jadalne są wyłącznie młode, mięsiste owocniki, a starsze stają się łykowate, twarde i wysuszone. Żółciak Siarkowy jest grzybem, który nie trawi się w układzie pokarmowym, konsumując stare łykowate owocniki narażasz swoje jelita na uszkodzenia. Po prostu stare owocniki są wydalane z organizmu w takiej postaci, jak je połkniesz, lepiej tego nie próbować, a już na pewno nie, jeśli nie gryziesz bardzo dokładnie potraw.
Mimo, iż Żółciak Siarkowy jest grzybem bardzo ciężkostrawnym, to posiada on w sobie wiele wartościowych minerałów i związków, które są przyswajane przez organizm. Mówi się nawet nie tylko o działaniu przeciwbakteryjnym, ale i przeciwnowotworowym, więc młode owocniki czasem wpadają na moją patelnię w celach również profilaktycznych, choć przeważnie z uwagi na ciekawą strukturę miąższu.
Wspomnieć należy również o tym, że Żółciak Siarkowy, jako pasożyt wysysa z drzew jego zawartość, więc nie zbieramy go z pewnością w terenach miejskich i z mocnym zanieczyszczenie powietrza, przy drogach, w miejskich parkach. Gromadzi on spore ilości ciężkich metali nie tylko z powietrza, ale i za pośrednictwem drzewa z gleby. Ponadto zbierany z niektórych drzew może już od młodości wykazywać właściwości trujące, a mowa m.in. o cisach i robinii akacjowej, której korowina również ma właściwości trujące i może przenikać do owocników Żółciaka Siarkowego. Również unikać powinno się zbierania z drzew iglastych, choć rzadko Żółciak Siarkowy atakuje te drzewa.
Żółciak Siarkowy nie ma jakiegoś specyficznego, mocnego smaku, raczej uzyskuje aromat poprzez odpowiednie przyrządzenie. Można po obgotowaniu przygotować z niego bardzo popularne, smażone paluszki grzybowe podobne do nuggetsów kurczakowych, właśnie z uwagi na jego strukturę przypominającą mięso kurczaka w młodych owocnikach nazywany jest pieszczotliwie kurczakiem z lasu. Zbyt młode, ledwo wystające z pnia owocniki są bardzo soczyste i bardzo miękkie, nie nabrały jeszcze charakterystycznej struktury, o której mowa, warto w takim przypadku odczekać kilka dni. Najlepsze są takie, które jeszcze są mięciutkie i soczyste, ale już miąższ posiada delikatną strukturę włóknistą. Można go także dusić, albo przygotować jak kotlety mielone, czy też jako grzybowe ”flaczki”. Niektórzy amatorzy tego grzyba również go marynują.
Z ciekawostek, jeśli zauważymy żerujące na Żółciakach Siarkowych borzewki (pieszczotliwie nazywane bożenkami), czyli owady z kształtu przypominające biedronki lecz o czazno-żółtym zabarwieniu, to trzeba bardzo uważnie przyjrzeć się samym owocnikom grzyba. Borzewki co prawda bardzo pomagają w roznoszeniu zarodników tego grzyba, przenosząc je na znaczne odległości z specjalnych kieszeniach, jednak w zamian karmi się grzybem i składa w nich majuleńkie jajeczka. Borzewki uwielbiają kopulować na Żółciakach Siarkowych, zatem, jeśli widzisz je na owocnikach grzyba, to jest możliwość, że jest on wypełniony już jajeczkami, a jeśli widzisz na powierzchni malutkie otworki, to larwy już się wydostają z owocnika.
Podsumowując:
- młode owocniki, mięsiste z delikatną strukturą włóknistą zbiera, starsze oczywiście zostawiam.
- z cisów, robinii akacjowej, drzew iglastych nie zbieram z uwagi na swoje zdrowie w przyszłości, może się okazać, że dopiero po kilkunastu latach będą jakieś konsekwencje, ja wolę tego unikać.
- w obrębie miast, w tym w parkach, przy ulicach (mieszkając w Krakowie można sporo Żółciaka Siarkowego spotkać), w miejscach zanieczyszczonych, w rowach, nie zbieram z uwagi na kumulowanie ciężkich metali.
- jeśli żerują i baraszkują na owocnikach borzewki, to odpuszczam, z uwagi na cykl rozrodczy owada, a także z uwagi na fakt, że sam grzyb na tym sporo zyskuje poprzez roznoszone przez te owady zarodniki.
Gatunki podobne do Żółciaka Siarkowego
Żółciak Siarkowy jest dość charakterystycznym grzybem, swoim ubarwieniem wybija się spośród innych grzybów nadrzewnych. Bardzo trudno jest go pomylić z innych gatunkami grzybów bytujących na drzewach.
Inne nazwy Żółciaka Siarkowego: huba żółta, huba siarkowa, grzyb siarkowy, żagiew topolowa, żagiew Rastafińskiego oraz popularna nazwa kurczak leśny (z angielskiego: chicken of the woods).
Jeśli znalazłeś inspirację, albo przydatne informacje, to możesz odwdzięczyć się wspierając moją twórczość i postawić mi wirtualne espresso lub latte, które uwielbiam. To zawsze motywuje, z góry dziękuję 🙂
Przeglądnij galerię zdjęć Żółciaka Siarkowego
Jeśli doceniasz treści, które dla Ciebie przygotowałem, masz możliwość wyrażenia swojego uznania, na przykład poprzez zafundowanie mi symbolicznej, wirtualnej kawy, która niezwykle motywuje do dalszego działania 🙂
